AKCEPTUJĘ
  • Strona używa plików cookies, korzystanie z niej oznacza, że pliki te zostaną zamieszczone na Twoim urządzeniu. więcej »

Obsada, czyli szycie psom butów

 

Motto:
Lecz tą razą, wbrew zwyczaju, Król pan oczom nie dowierza.
Czy żak Janek na tancerza? Czy na rządcę zdolny kraju?
J. Słowacki, Kordian

Każdy doświadczony reżyser powie Państwu, że nie ma ważniejszej sprawy niż obsada. Przysłowia i porzekadła ludowe też to powtarzają na swój specyficzny sposób: „Lepiej z mądrym zgubić niż z głupim znaleźć”, „Kann man singen, kann man tanzen…” itp.

W przypadku robienia obsady aktorskiej jedni skłonni są do działań rutynowych, inni kierują się natchnieniem.

Zazwyczaj wygląda to tak: ktoś widział aktora A w filmie reżysera B, więc uznaje, że to artysta sprawdzony i angażuje go do kolejnego filmu X. W ten sposób w polskim filmie gra może setka „sprawdzonych”, a jakieś dwa tysiące nie ma nawet szansy na casting. Za duże pieniądze i za mała wiedza, aby ryzykować, i jeśli dokonują się zmiany, to raczej pokoleniowe niż strategiczne. Smutne, ale prawdziwe.

Natchnienie pojawia się zwykle u pracowitych i dobrze znających środowisko teatralne, dlatego też serial Artyści, oprócz wielu powodów do radości, których nam dostarcza, prezentuje całą grupę wybitnych aktorów dotychczas słabo zauważanych na rynku krajowym. I bardzo dobrze.

To na marginesie, bo moja refleksja boleśnie krąży ostatnio wokół innej obsady. Tak zwanej obsady stanowisk.

W polityce te obsady przybrały ostatnio charakter wodewilowy, ale o tym nie chcę pisać, bo tego teatru nie rozumiem już od wielu lat i prawidłowość, że hrabia Saradela zastępuje hrabiego Mortadelę, tak pięknie opisana przez Kornela Makuszyńskiego w powieści O dwóch takich, co ukradli księżyc, całkowicie mi wystarcza.

Wolę pisać o teatrze. W swoim czasie świadomie zdezerterowałem ze stanowiska dyrektora teatru, kierując się nabytą wiedzą, wiedzą gorzką, ale i bezcenną.

Oto moje wnioski:
Po pierwsze – dyrektor teatru musi rezygnować z dużej części swoich ambicji jako artysta. Jeśli nie ma duszy zatroskanego o losy innych, duszy gospodarza i owczarka naganiacza, duszy skłonnej do poświęcania się dla stada, funkcja będzie go uwierała, bo kaprysy i kłopoty zespołu to stały składnik życia teatru, znakomicie hamujący indywidualną karierę twórcy.

Po drugie – dyrektor teatru musi grać w zgodzie z tym, na co pozwala rachunek ekonomiczny. Permanentny konflikt finansowy z tymi, którzy płacą, i permanentna arogancja wobec wiedzy na ten temat to sterowanie ku katastrofie. Oczywiście ci, którzy obiecują pieniądze, a nie dają teatrowi wcześniej zapowiadanych sum, powinni być publicznie chłostani i piętnowani, bo przynoszą hańbę mecenasowi, kimkolwiek by nie był, ale niefrasobliwość dyrektora teatru w tej dziedzinie to błąd i nie ma usprawiedliwienia. Nawet jeśli chcemy zapraszać artystów najdroższych i najwybitniejszych, to możemy płacić jedynie pieniędzmi, którymi dysponujemy. W przeciwnym wypadku nakręcimy spiralę, która udusi teatr.

Po trzecie – zespół musi akceptować pozycję dyrektora jako artysty lub jako osoby rozumiejącej sztukę i jej wartość. Wszelkie opowieści o świetnych menadżerach zarządzających teatrem mimo że się nie znali na sztuce to bajki.

Po czwarte – dyrektor teatru wcześniej czy później jest skazany na odejście i dla zespołu jest najlepiej, jeśli to on przygotuje i wyznaczy swojego następcę. Najmądrzejsi potrafili tego dokonać i chwała im za to.

Po piąte – Trwałość, ciągłość i siła zespołu są do utrzymania tylko przy powolnej ewolucji i zachowaniu szacunku dla dotychczasowych autorytetów. Zaczynanie od spalonej ziemi rzadko kiedy wychodzi teatrowi na dobre.

Po szóste – „cywile” nic z teatru nie rozumieją i błędem jest pozwalać na jakiekolwiek decyzje o teatrze gremiom, w których większość stanowią osoby spoza środowiska.
Po siódme – wszyscy zostaną skrzywdzeni. To pewne. A dyrektor oberwie najmocniej.  

Serial Artyści dowodzi, że Strzępka i Demirski, podobnie jak wcześniej Bułhakow i Gogol, Szekspir, Cervantes, Czechow i wielu, wielu innych cierpią na tę specyficzną przypadłość, jaką jest Hassliebe, czyli równoczesna miłość i nienawiść do tego piekielnego wymysłu, tej obłąkanej instytucji, jaką jest teatr.

Już fakt, że bohaterem uczynili kogoś, kto obejmuje teatr w stanie „po powieszeniu”, wskazuje, że posiadają zdolności profetyczne i wykazali się zdumiewającym przeczuciem tego, co nadeszło wielkimi, ciężkimi krokami… Bardzo utalentowani twórcy.

Niby zawsze tak było, że walczono o teatry, z teatrami i wewnątrz teatrów, ale obecne nagromadzenie sporów i konfliktów wskazuje na jakieś dziwne wzmożenie i nasilenie procesów fermentacyjnych.

Pewnie to znak czasu, bo kłopoty z obsadą ma cały świat. Stany Zjednoczone już wkrótce obsadzą rolę prezydenta albo aroganckim, nieprzewidywalnym bufonem, albo znerwicowaną ambicjonerką.
Wyłonieni z konkursu, wyłonieni z castingu! W demokratycznych wyborach!
Znaczy – lepszych nie mieli?
Rozczarowująca oferta i naród amerykański dopiero nie ma do kogo złożyć odwołania. A powinien.

W każdym razie, jako że samemu udało mi się obsadzić w roli emeryta, radzę wszystkim, którzy mają kłopoty z obsadą – warto rozważyć rezygnację, dezercję i poszukanie miejsca, w którym będzie ciepło, skromnie, ale życzliwie.

Władza deprawuje, a po co się deprawować?

I nie dawajcie się obsadzić w roli frajerów na słabo zaostrzonym palu.

30-09-2016

skomentuj

Aby potwierdzić, że nie jesteś robotem, wpisz wynik działania:
siedem minus cztery jako liczbę:
komentarze (5)
  • Użytkownik niezalogowany kr
    kr 2016-10-23   12:15:56
    Cytuj

    bardzo pozytywnie pozdrawiam Cię Maćku :)

  • Użytkownik niezalogowany MP
    MP 2016-10-23   06:00:03
    Cytuj

    Twoja wiedza i szarmanckość idą w parze przez świat. I dobrze, Macieju. Jedak powoduje to nazbyt delikatne traktowanie rzeczywistości. Rozumiem,że tolerancja nade wszystko... Wszak- eś człowiekiem kultury pełną gębą. Racja stoi po stronie radykalnych ocen reprezentowanych przez "Don Kichota" polskiego teatru Jacka Z., choć Twoje racje także są trafne. Co do duetu S-D, to zapalczywość w interpretowaniu rzeczywistości spłaszcza problem do bólu. Dla mnie wciąż i ciągle są sprawcami owego wiatru, który uruchamiając wiatraki daje pole do popisu J.Z. Wszystko dobrze, tylko sprawy zaszły daleko do tego stopnia iż wiatraki szumią, Don Kichot walczy, a związki zawodowe kibicują biernie całej sprawie sankcjonując marazm i własną inercję. Cóż,psy szczekają, a karawana jedzie dalej. Tylko kto tu jest psem , a kto karawaną, że tak kolokwialnie zakończę... Biedny ten nasz teatr. Generalnie XX wiek był lepszy od XXI...Także w sztuce..

  • Użytkownik niezalogowany j.k.
    j.k. 2016-10-01   05:37:59
    Cytuj

    prawda, niestety.

  • Użytkownik niezalogowany jzk
    jzk 2016-10-01   02:00:38
    Cytuj

    Psychopata Jacuś tak wygraża, że 5 lat grozić, bo naoglądał się "Artystów", gdzie ciąglę mówią, że 5 lat za to, 5 lat za tamto. Tyle wie co gdzieś usłyszy, albo niedoczyta. Wszystko się mu się teraz z platformą źle kojarzy. A pamiętamy jak tańcował wokół koleżków, co to teraz KOD popierają. Oj kurek na wietrze z tego Jacusia, kurek. Dajcie mu papu, a będzie was wychwalał.

  • Użytkownik niezalogowany jkz
    jkz 2016-09-30   12:48:26
    Cytuj

    po ósme: dyrektor teatru to nie władza i nie synekura, więc nie powinien być osadzany jako dokooptowany do miejscowej (samorządowej) nomenklatury); po dziewiąte: prawo jest równe dla wszystkich i winno być respektowane przez wszystkich. A odpowiedź jest oczywista: obsadzenie Platfusów ("O") koleżeńskich po samorządowych Biurach kultury etc doprowadziała do tak niespotykanego (wcześniej, owszem, spotykanego) nasilenia się korupcji, nepotyzmu i bezczelnego obchodzenia prawa, że art 271 kk przewidujący 5 lat odosobnienia jest minimum przywracającym równowagę... Cdn