AKCEPTUJĘ
  • Strona używa plików cookies, korzystanie z niej oznacza, że pliki te zostaną zamieszczone na Twoim urządzeniu. więcej »

Olśniewająca Olga Tokarczuk

 

W połowie zeszłego stulecia był taki wspaniały czechosłowacki biegacz – Emil Zátopek.

Zátopek był nie tylko znakomitym sportowcem, ale bardzo przyzwoitym, rozsądnym człowiekiem, co potwierdziło się w okresie praskiej wiosny. Od lat mówię o nim z podziwem, bo to chyba jedyny mój idol sportowy, jako że cały świat podziwiał go najbardziej, kiedy miałem jakieś dziesięć lat i mam mocno utrwalone w pamięci rozmaite sukcesy i mądre myśli Emila Zátopka.

Zadali mu kiedyś dziennikarze pytanie: „Biega pan na tak bardzo różnych dystansach, jak osiemset metrów, trzy kilometry, dziesięć kilometrów i maraton. Jak to się dzieje, że udaje się panu wygrywać na każdym z nich?”.

Zátopek zastanowił się chwilę i powiedział: „W każdym biegu jest taki moment, w którym wszyscy zawodnicy czują, że nie mają siły biec dalej. A ja wtedy przyśpieszam”.

Lubiłem i podziwiałem pierwsze książki Olgi Tokarczuk, nie podobała mi się Anna In w grobowcach świata, zwyżkę formy dostrzegłem w Biegunach, a Księgi Jakubowe to właśnie rodzaj udanego maratonu, wielki wysiłek i ogromna praca słusznie nagrodzona Noblem.

Jednak teksty zgromadzone w Czułym narratorze to ten właśnie zatopkowy rodzaj przyśpieszenia.

Przekleństwo nagrody Nobla, o którym opowiadają literaturoznawcy i które rzeczywiście dopada autorów, (uwaga! żart! no bo właściwie po co pisać, skoro już się ma tego Nobla) zostało przez panią Olgę pokonane w stylu mojego ulubionego biegacza.

Ta książka ma format światowy i z pełnym przekonaniem twierdzę, że w trudnej konkurencji literatury o tworzeniu literatury jest niezwykłym osiągnięciem.

A przecie w zawodach biorą udział nie lada mistrzowie – Kundera, Nabokov, Italo Calvino, Miłosz, Herbert, Amos Oz… Nie wymienię wszystkich, bo to konkurencja od tysiącleci uprawiana przez pisarzy i zawsze pasjonująca.

Choćby urocza, stylistycznie wyrafinowana pierwsza książka o pisaniu, jaką poznałem – Alchemia słowa Jana Parandowskiego czy eseje T.S Eliota lub Camus’a.

A jednak Czuły narrator to zawrotne osiągnięcie!

Gdyby to ode mnie zależało, rok 2021 poświęciłbym (jako instytucja państwowa, powiedzmy) propagowaniu tej książki wśród czytelników na całym świecie.

Prawdopodobnie długo nie powstanie równie wybitne dzieło poświęcone problemom twórczości i długo nie będzie (wracając do języka sportu) równie dobrej pozycji startowej.

Nie mam skłonności do natychmiastowych zachwytów.

Nie znam autorki i raczej nie ulegam łatwym fascynacjom. W ciągu długiego życia w teatrze zachwyciło mnie do końca parę spektakli, wśród setek obejrzanych filmów wymieniłbym pewnie z dziesięć pozycji.

Książek, powieści, wierszy uzbierałoby się oczywiście trochę więcej, to jednak już parę tysięcy lat najpiękniejsze umysły szukają słów, by złapać rzeczywistość na gorącym uczynku.

Finezja i bezpretensjonalność z jakimi Olga Tokarczuk właśnie o tym pisze, są naprawdę godne podziwu.

Uważam, że choćby tekst poświęcony tłumaczeniom i tłumaczom powinien natychmiast trafić jako lektura obowiązkowa do wszystkich szkól licealnych.

Piszę o tym wydarzeniu z pasją, bo trochę mnie ostatnio mierzi jakość naszego życia duchowego w pandemii.

Jedna tylko koleżanka aktorka zadzwoniła z pytaniem o poboczny wątek w Braciach Karamazow, a tak to głownie pogaduszki, plotki i narzekania na to, że nic się nie dzieje i że pewnie nic już się nie będzie działo, zwłaszcza w teatrze.

Nie wierzę w to.

Wierzę, że trafiła nam się niepowtarzalna okazja, żeby coś przemyśleć, coś zaplanować, coś zaproponować.

Pamiętam, że co jakiś czas w realnym socjalizmie zachodziły zmiany, a krytycy, nawet ci nie sprzyjający władzy, ogłaszali z triumfem, że „szuflady okazały się puste”.

Czyli, że artyści zawiedli, bo przecież mogli pracować „do szuflady”.

I trochę w tym racji było. Ostatecznie nikt nie napisał następnego Mistrza i Małgorzaty, niewielu miało jakieś pomysły scenariuszowe czy nawet gotowe adaptacje.

A gdzieś tak od roku siedemdziesiątego – oczywiście z przeszkodami rozmaitej, również cenzuralnej natury – można było publikować, szukać swojego miejsca na mapie osób piszących.

Mnie stać było jedynie na niewielkie książki dla dzieci i powieść science fiction dla młodzieży pod tytułem Synteza. Pretensji zgłaszać nie mogę – na tyle mi starczyło sił i umiejętności.

Mrożek, choć w otwartym konflikcie z władzą po aneksji Czechosłowacji, nie zniknął ze scen polskich.

Trzej, moim zdaniem, najwybitniejsi ówcześni prozaicy, czyli Piotr Wojciechowski, Tadeusz Konwicki i Jarosław Marek Rymkiewicz, publikowali dość regularnie choć pieszczochami reżimu na pewno nie byli.

Po prostu potrafili być pracowici i samosterowni.

O tym wysiłku samosterowności warto pamiętać w czasie marnym.

Książka programowo ekscentrycznej Olgi Tokarczuk to mógłby być znakomity początek dyskusji o sztuce, o miejscu literatury w naszym życiu, o obowiązkach społecznych i etycznych lub ich braku w zachowaniu artystów.

Mógłby.

06-01-2021

skomentuj

Aby potwierdzić, że nie jesteś robotem, wpisz wynik działania:
jeden razy osiem jako liczbę:
komentarze (26)
  • Użytkownik niezalogowany WilliamSEO
    WilliamSEO 2024-03-01   21:04:49
    Cytuj

    An obligation of appreciation is all together for the better than average blog. It was amazingly useful for me. I m playful I found this blog. Thankful to you for offering to us,I too reliably increase some new helpful learning from your post. https://manclubs.net/

  • Użytkownik niezalogowany willamSEO
    willamSEO 2024-02-06   19:29:29
    Cytuj

    staggering, marvelous, I was considering how to cure skin irritation regularly. also, found your site by google, took in a ton, now i'm to some degree clear. I've bookmark your site and moreover incorporate rss. keep us revived. sbobet88

  • 2024-02-02   18:21:14
    Cytuj

    Welcome to the gathering of my life here you will master every little thing about me. concierge doctor

  • Użytkownik niezalogowany william SEO
    william SEO 2024-01-27   14:31:32
    Cytuj

    I can suggest essentially not too bad and even dependable tips, accordingly see it: bully sticks for dogs

  • Użytkownik niezalogowany willamSEO
    willamSEO 2024-01-25   15:52:27
    Cytuj

    Such an especially significant article. To a great degree charming to examine this article.I should need to thank you for the undertakings you had made for creating this astonishing article. photo booth

  • Użytkownik niezalogowany WilliamSEO
    WilliamSEO 2024-01-20   07:21:35
    Cytuj

    An obligation of appreciation is all together for such an unprecedented post and the review, I am totally propelled! Keep stuff like this coming. 토토사이트 모음

  • Użytkownik niezalogowany WilliamSEO
    WilliamSEO 2024-01-17   13:27:35
    Cytuj

    On my site you'll see comparable writings, compose what you think. 먹튀검증

  • Użytkownik niezalogowany jsimit seo
    jsimit seo 2024-01-16   19:05:02
    Cytuj

    Amazing learning and I get a kick out of the opportunity to give this kind of information to my sidekicks and desire they like it they why I do เกมสล็อตโรม่า

  • Użytkownik niezalogowany jsimit seo
    jsimit seo 2024-01-16   13:17:36
    Cytuj

    it's extremely pleasant and meanful. it's extremely cool blog. Connecting is exceptionally valuable thing.you have truly helped bunches of individuals who visit blog and give them usefull data. ป๊อกเด้ง ออนไลน์

  • Użytkownik niezalogowany jsimit seo
    jsimit seo 2024-01-13   18:21:37
    Cytuj

    2up Sports Social Game APP is the newest type of sports social entertainment game in the world in 2020's. 2up Sports adapts to the web3 era and the wave of mobile internet, oriented to the personality, health, fashion, popularity, new trend, all-day socialization concept of the young generation of 00's. 2up

  • Użytkownik niezalogowany WilliamSEO
    WilliamSEO 2024-01-13   07:58:30
    Cytuj

    I read this article. I think You put a lot of effort to make this article. I like your work. 레플리카사이트

  • Użytkownik niezalogowany jsimit seo
    jsimit seo 2024-01-12   20:20:51
    Cytuj

    Unprecedented blog. I enjoyed investigating your articles. This is to a great degree an awesome investigated for me. I have bookmarked it and I am suspecting examining new articles. Keep doing astonishing! 대구맛집

  • Użytkownik niezalogowany WilliamSEO
    WilliamSEO 2024-01-11   15:25:52
    Cytuj

    To an awesome degree exquisite and charming post. I was chasing down this sort of data and recognized looking at this one. Continue posting. Appreciative for sharing. MLB중계

  • Użytkownik niezalogowany WilliamSEO
    WilliamSEO 2024-01-11   06:35:05
    Cytuj

    It has completely climbed to crown Singapore's southern shores and without a doubt set her on the general guide of private remarkable core interests. Regardless I scored the a more prominent number of focuses than I ever have in a season for GS. I figure you would be not capable discover some individual with a relative consistency I have had amid the time so I am content with that. 토토사이트

  • Użytkownik niezalogowany WilliamSEO
    WilliamSEO 2024-01-09   07:17:55
    Cytuj

    It's predominant, however , look at material at the road address. 더킹플러스카지노

  • Użytkownik niezalogowany jsimit seo
    jsimit seo 2024-01-06   08:54:00
    Cytuj

    Benefit basically prime quality things - you can comprehend them all inside: รวมสล็อตทุกค่าย

  • Użytkownik niezalogowany WilliamSEO
    WilliamSEO 2024-01-02   19:27:57
    Cytuj

    An obligation of appreciation is all together for the informational and pleasing post, plainly in your blog everything is extraordinary.. Jumpsuit Maternity

  • Użytkownik niezalogowany WilliamSEO
    WilliamSEO 2024-01-02   12:37:53
    Cytuj

    Beaver says I additionally have such intrigue, you can read my profile here: photo booth rental

  • Użytkownik niezalogowany WilliamSEO
    WilliamSEO 2023-12-31   07:33:13
    Cytuj

    I utilize fundamentally unrivaled textures : you will find these items by: 파워볼사이트

  • Użytkownik niezalogowany jsimit seo
    jsimit seo 2023-12-30   09:10:06
    Cytuj

    I'm curious if anyone has had success with aftermarket upgrades to reinforce slots. เว็บตรง แตกง่าย

  • Użytkownik niezalogowany WilliamSEO
    WilliamSEO 2023-12-26   14:26:15
    Cytuj

    For some individuals this is the best arrangement here perceive how to do it. 안전놀이터

  • Użytkownik niezalogowany jsimit seo
    jsimit seo 2023-12-26   13:28:53
    Cytuj

    Your passion for the biggest web slots shines through. What a fantastic resource. สล็อตเว็บใหญ่ สุด

  • Użytkownik niezalogowany WilliamSEO
    WilliamSEO 2023-12-25   11:14:45
    Cytuj

    Simply unadulterated eminence from you here. I have never expected something not as much as this from you and you have not puzzled me by any stretch out of the inventive vitality. I acknowledge you will keep the quality work going on. daftar pasar123

  • Użytkownik niezalogowany kulturalna
    kulturalna 2021-12-01   13:17:26
    Cytuj

    Ojej, widzę, że ktoś wcześniej (9 miesięcy temu) zadał to samo pytanie. Przepraszam zatem za powtórzenie.

  • Użytkownik niezalogowany kulturalna
    kulturalna 2021-12-01   13:16:04
    Cytuj

    Pan Maciej Wojtyszko w swoim felietonie wywołał temat, zadałam mu kulturalnie pytanie w komentarzu, ale nie odpowiedział (co jest niekulturalne), więc chciałam zapytać oficjalnie: DLACZEGO U PANA ŁUKASZA DREWNIAKA NIE MOŻNA ZOSTAWIAĆ KOMENTARZY?

  • Użytkownik niezalogowany Ania
    Ania 2021-03-12   00:58:52
    Cytuj

    Dlaczego nie można komentować po Kołonotatniku Drewnika? Przepraszam, że tu zadaję to pytanie, ale piszę pod pierwszym felietonem jaki mi się na stronie wyświetla pod Drewniakowym.