AKCEPTUJĘ
  • Strona używa plików cookies, korzystanie z niej oznacza, że pliki te zostaną zamieszczone na Twoim urządzeniu. więcej »

Pajęcza sieć

Władca much, reż. Piotr Ratajczak, Och Teatr w Warszawie
fot. Robert Jaworski  

Kultowa powieść Williama Goldinga, lektura obowiązkowa, dwukrotnie doczekała się ekranizacji, w tym zrealizowanej przez Petera Brooka, zaś adaptacja autorstwa Nigela Williamsa – teatralnych wystawień, począwszy od Royal Shakespeare Company.

Historia grupy chłopców, którzy w ucieczce przed nuklearnym kataklizmem znaleźli się na bezludnej wyspie, organizując tam nowy porządek, nosi cechy dystopii, biblijnej przypowieści o nie-raju, studium władzy totalitarnej, postapokaliptycznej wizji zdehumanizowanej społeczności.

W Och-Teatrze po Władcę much sięga reżyser Piotr Ratajczak, w kręgu zainteresowań którego pozostają od lat społeczno-polityczne realia, a inspiracjami bywają reportaż, dokument, scenariusz filmowy.

Na scenie, po dwóch stronach której wznoszą się rzędy widowni, autor scenografii, Marcin Chlanda, ustawił przecinające się metalowe pomosty. Ruchome elementy architektury pozwalają aktorom na wznoszenie kolejnych wariantów instalacji, a także na wykorzystanie ich w roli rekwizytów – broni lub narzędzi.

W pierwszej scenie młodzi rozbitkowie, wydostając się z samolotu, ciągną po trapie walizki na kółkach. Następnie nad i pod estakadą, szukając schronienia, znajdują przystań. W oczekiwaniu na ratunek tworzą obozowisko, rozpalają ogień, gonią się, rywalizują o pierwszeństwo w stadzie, wybierają wodza, polują, walczą, w końcu mordują.  

Surowa, uproszczona scenografia, przy pomocy której twórcy opisują świat, nadaje mu współczesne brzmienie. Rozgrywane wydarzenia przywołują skojarzenie z rzeczywistością narodowych polaryzacji, radykalnych podziałów, wykluczeń, marginalizacji. Członkowie społeczności, złączeni wspólnym pochodzeniem (uczniowie z dobrych angielskich domów) oraz historią, wiedzeni, z chwili na chwilę, instynktem przywódczym i żądzą panowania, nie zawahają się przed skrajnym okrucieństwem. Przęsła żelaznej konstrukcji przypominają więzienne kraty. Industrialna, techniczna rampa sprawia wrażenie tymczasowości i zimna, a także groźnej sterylności. Z jednej strony, zdawałoby się, pojemna metaforycznie i wielofunkcyjna, stanowi wyzwanie, z drugiej – ogranicza uniwersum Goldinga. Pominięcie pejzażu zielonej wyspy Prospera, świadoma rezygnacja z przywołania obrazu natury, która w utworze jest nie tylko biegunem, punktem odniesienia dla relacji między chłopcami, lecz również bohaterem, interlokutorem, powoduje osłabienie wymowy tekstu, jego podskórnej dramaturgii i przesłania.

Tu od razu robi się ciasno, duszno i ciemno. A przecież w książce mamy do czynienia z zawężającą się perspektywą wolności, otwartej przestrzeni, których symbolem jest przyroda. Kurczą się one, podobnie jak duch równości i ślad niewinności zanikają stopniowo pod wpływem działań barbarzyńców, którzy ostatecznie w zaślepieniu skaczą sobie do gardeł. Okna u Goldinga zamykają się powoli, słońce gaśnie w tempie wprost proporcjonalnym do tempa rosnącej trwogi i poczucia zagrożenia. Znaleziona na plaży muszla, przypominająca o demokracji i ustanowionych prawach, w ręku przewodnika traci z wolna swoje znaczenie i moc. Szkoda, że owe antynomie: błękitu laguny i czarnej bestii strachu, blasku tropiku i ponurego zabobonu, arkadyjskiej beztroski i przymusu posłuszeństwa, nie zostały w spektaklu dość wydobyte i uwzględnione.

Siłą przedstawienia Ratajczaka jest natomiast młody, zdolny i zręczny zespół aktorów, którzy swoją pasją i zaangażowaniem niosą historię. Tworzą narrację rodem z teatru fizycznego, którego cechami są wzajemność, partnerowanie, ale też wspólny dla grupy wyraźnie dający się wyodrębnić rytm, muzyczny puls niczym oddech. Ciała w ruchu są tu przekaźnikami intencji i napięć. Choreografia Anety Jankowskiej wymaga od aktorów umiejętności wręcz sportowych, kondycji i koordynacji. Wiele scen, w których do głosu dochodzą agresja i przemoc, rozgrywa się na granicy akrobatyki. Dekoracja dodatkowo wymusza aktorską precyzję i uważność w pokonywaniu przeszkód i barier. Plemienny taniec, który pod wpływem obudzonych demonów przybiera kształt walki, nie powstaje w izolacji, lecz zawsze w kontakcie z partnerem – lidera z gromadą, w antagonizmie jednostki i zbiorowości, w prowokacji dwóch stron i w przekraczaniu sfer intymności, w geście podporządkowania czy uprzedmiotowienia drugiego. Lśniącą od potu skórę co raz intensywniej pokrywają ziemiste plamy i krew. Ukazana na scenie brutalna, dzika gra (z głową zwierza zatkniętą na kiju) od pewnego momentu niebezpiecznie nabiera rozpędu, a jej kulminacją stają się kolejne ofiary. W przepychaniu się, w balansowaniu, w oddawaniu i braniu, w łączeniu i w odsuwaniu, w nieustannej wymianie energii artyści nie tracą kontroli przepływów. Ich cielesna, świadoma obecność i współobecność nie są abstrakcyjne, lecz budują socjokulturowy kontekst, sprawiając konkretne cierpienie i ból. Opowieść o represji i dewiacji w obrębie wspólnoty toczy się w oparciu o indywidualności, kreślone śmiało i pewnie osobnymi charakterami pisma. Warto wymienić wszystkich: Jędrzej Hycnar (Ralph), Ignacy Liss (Jack), Sebastian Dela (Roger), Helena Englert (Simon), Konrad Żygadło (Bill), Marcin M. Tomaszewski (Maurice), Natalia Szczypka (Eric), Kamila Janik (Sam), Michał Lupa (Prosiaczek) oraz wkraczający na końcu Wojciech Chorąży (Żołnierz), a także Leopold/Ksawery Surowiec (Perceval).

Przy całym zróżnicowaniu osobowości udało się im stworzyć jeden organizm. Wykreowane przez aktorów postaci stanowią tryby maszyny, która raz uruchomiona nie daje się zatrzymać. Impuls powoduje akcję, pojedynczy gest – lawinę gwałtownych zachowań, podskok – transowy taniec, pchnięcie – śmiertelny uścisk. Kolektyw odsłania ucieleśniony mechanizm bezwzględności. W tym sensie scenografia podkreśla zasadę „układu scalonego”, zunifikowanej struktury, ścieżek powiązań. Pajęczej sieci, którą sami powołali do istnienia, a następnie wpadli w jej pułapkę jak muchy.

29-11-2023

Och Teatr w Warszawie
William Golding
Władca much
adaptacja: Nigel Williams
tłumaczenie: Leszek Wysocki
reżyseria: Piotr Ratajczak
scenografia i światło: Marcin Chlania
kostiumy: Grupa Mixer
choreografia: Aneta Jankowska
kompozycje i opracowanie muzyczne: Maciej Zakrzewski
dramaturgia: Joanna Kowalska
obsada: Helena Englert, Kamila Janik, Natalia Szczypka, Wojciech Chorąży, Sebastian Dela, Jędrzej Hycnar, Ignacy Liss, Michał Lupa, Leopold Surowiec/Ksawery Surowiec, Maciej M. Tomaszewski, Konrad Żygadło
premiera: 20.10.2023.

galeria zdjęć Władca much, reż. Piotr Ratajczak, Och Teatr w Warszawie Władca much, reż. Piotr Ratajczak, Och Teatr w Warszawie Władca much, reż. Piotr Ratajczak, Och Teatr w Warszawie Władca much, reż. Piotr Ratajczak, Och Teatr w Warszawie ZOBACZ WIĘCEJ
 

skomentuj

Aby potwierdzić, że nie jesteś robotem, wpisz wynik działania:
trzy plus dziesięć jako liczbę:
komentarze (10)
  • Użytkownik niezalogowany JULIE
    JULIE 2024-02-09   13:59:52
    Cytuj

    We have come up with answers to all of your questions. Yes, you could have all of those. We are indulged in providing Independent Noida Escorts Service and are majorly renowned to satisfy the nights of thousands of people for a very long period of time.

  • Użytkownik niezalogowany Masters
    Masters 2024-01-05   21:53:11
    Cytuj

    Blast Off into Endless Entertainment: Strap in for a rocket ride of diverse online games that defy the boundaries of age. From brain-teasing puzzles that make you ponder to action-packed adventures that keep the adrenaline flowing, Kizi-Mizi.com has it all.

  • Użytkownik niezalogowany black friday jewelry
    black friday jewelry 2023-12-15   07:55:11
    Cytuj

    I'm impressed with the quality of your work and thankful for it. Hoping to see more educational posts soon. Thanks for the valuable information you share. Christmas jewelry sales Christmas Ring sale

  • Użytkownik niezalogowany Casino Plus
    Casino Plus 2023-12-15   07:21:15
    Cytuj

    Kahanga-hanga ang iyong ginagawa at nagpapasalamat ako sa iyo, umaasa sa mas marami pang mga post na may kaalaman. Salamat sa pagpapamahagi ng mabuting impormasyon sa amin. Color Game Online Tong It

  • Użytkownik niezalogowany rishu
    rishu 2023-12-11   11:11:23
    Cytuj

    They even listen to the thoughts of their partners. Imagine a woman who is just waiting for your words. You stand before her, and she accepts everything you say, completely tied for the purpose of having your time. She simply shows you the determination to honor your feelings. Connaught Place Escorts Service CR Park Call Girls Call Girls in Dabri Dakshinpuri Escorts Escorts in Dareeba

  • Użytkownik niezalogowany priyanka
    priyanka 2023-12-07   07:51:52
    Cytuj

    An affectionate female lover enjoys when a man pleases her in other ways. His reward is his gratitude for sexual liberation. Men express this gratitude by subsidizing a Colva Escort lifestyle and pleasing her in other ways.

  • Użytkownik niezalogowany rishu
    rishu 2023-12-06   08:31:29
    Cytuj

    Our key methodology is to furnish customers with genuine female photographs and guarantee them awesome administrations as guaranteed on the platter in the arrangement. Our free Escort in South Ex are skilfully adequate to go about as your Escort as well as your associate, sweetheart, accomplice or your better half according to the conditions.

  • Użytkownik niezalogowany aryastark
    aryastark 2023-12-05   05:39:57
    Cytuj

    This book is really perceptive and thought-provoking. It gave me a completely different perspective on fnf things. I have no doubt that I will continue to think about it.

  • Użytkownik niezalogowany 5 Charms na Pwedeng Ibigay sa Iyong Kaibigang Manunugal
    5 Charms na Pwedeng Ibigay sa Iyong Kaibigang Manunugal 2023-12-02   06:34:39
    Cytuj

    We have a site for sports games. You must be interested. 5 Charms: Rabbit’s Foot

  • Użytkownik niezalogowany SPORTS BETTING
    SPORTS BETTING 2023-12-01   04:17:30
    Cytuj

    I Like!! Really appreciate you sharing this blog post.Really thank you! Keep writing. six nations betting