AKCEPTUJĘ
  • Strona używa plików cookies, korzystanie z niej oznacza, że pliki te zostaną zamieszczone na Twoim urządzeniu. więcej »

Totus mundus agit histrionem

Sprzedawcy bajek, reż. Jakub Krofta, Wrocławski Teatr Lalek
Reżyser teatralny, historyk i teoretyk teatru. Profesor na Uniwersytecie Wrocławskim i w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej im. Ludwika Solskiego w Krakowie, absolwent Politechniki Wrocławskiej (1979) oraz Wydziału Reżyserii Dramatu krakowskiej PWST (1986). Publikuje m.in. w „Teatrze” i „Dialogu”.
A A A
fot. Natalia Kabanow  

Sprzedawcy bajek, najnowsza premiera we Wrocławskim Teatrze Lalek, to bardzo przewrotny projekt artystyczny. Maria Wojtyszko napisała tę sztukę ponad sześć lat temu na zamówienie Teatru Polskiego w Bydgoszczy. Inscenizacja grana tam jednak była tylko kilka razy. Podobno władze teatru, przerażone „genderowym zamieszaniem” w dramacie, obawiały się protestów.

Wojtyszko, inspirowana przebierankami w sławnych komediach Szekspira, kazała bowiem parze głównych postaci grać cały spektakl w kostiumach płci przeciwnej. Rodzeństwo Ariel i Aurelia, wędrowni komedianci, czyli „sprzedawcy bajek”, w wyniku zaskakującego splotu przypadkowych zdarzeń, przebierają się za księcia Zbigniewa i księżniczkę Zefirynę. Nowe role muszą kreować nie na scenie teatru, gdzie bezkarnie można się podawać za innych ludzi, ale i w prawdziwym życiu, gdzie takie przebieranki bywają srogo karane.

Komedianci Ariel i Aurelia to w rzeczywistości zbankrutowani oszuści. Nagły awans społeczny, choć niezasłużony i mało bezpieczny, może ich ustawić do końca życia. Brną więc w przebierankową awanturę aż do zwariowanego finału, przypominającego ostatnią scenę komedii Szekspira Jak wam się podoba. Ostatecznie każda z głównych postaci godzi się z własną płcią biologiczną i po serii tożsamościowych eksperymentów wkracza w tradycyjny związek heteroseksualny z pełną rekonstrukcją hierarchii społecznych. Porządek kosmosu zostaje przywrócony.

Maria Wojtyszko z wielkim poczuciem humoru i po mistrzowsku umieszcza odniesienia do literatury wyższych lotów w komediach dla młodej publiczności. Na sztukach tej autorki każdy może się świetnie bawić. Dzieci śledzą brawurowe zdarzenia, nastolatkowie zaśmiewają się z inteligentnych dowcipów, dorośli miewają zaskakujące skojarzenia.

W Sprzedawcach bajek pojawiają się nawet fascynujące motywy metateatralne. Zawodowi komedianci muszą poddać swój profesjonalizm najwyższej próbie. Tożsamość kulturowa może być równie trudnym wyzwaniem, co tożsamość biologiczna. Czy dobry teatr różni się od życia? Czy społeczne role kobiet i mężczyzn mają w ogóle jakikolwiek związek z biologią? Czy można być mężczyzną bez względu na własne ciało?

Czy tylko w teatrze dokonuje się oszustw, kreując kolejną rolę w spektaklu? Może w życiu bywa podobnie. Wszyscy jesteśmy aktorami i gramy w życiu wiele ról – nauczał „melancholijny Jaques” w Jak wam się podoba. Stajemy się sobą wciąż na nowo. Czy używamy na codzień tych samych strategii i technik co aktorzy i aktorki na scenie teatru?

I czym właściwie jest miłość? Wszak osoba zakochana kreuje obiekt swoich wzdychań wedle własnych oczekiwań. Może w biologicznym mężczyźnie dostrzec piękną kobietę. Kocha się przecież drugiego człowieka bez względu na jej czy jego biologiczną płeć.

Reżyser Jakub Krofta pogłębił jeszcze i skomplikował przekaz sztuki. Dwie główne role powierzył artystom dojrzałym. Agata Kucińska jako Aurelia i księżę Zbigniew tworzy poruszający portret osoby uwikłanej, trochę wbrew sobie, w karkołomne eksploracje tożsamościowe i nadaje komediowej postaci zaskakujące wymiary. Zabawna rola w spektaklu dla dzieci staje się również tragikomicznym studium losu aktorki. To kolejna wspaniała kreacja Agaty Kucińskiej.

Arielem i księżniczką Zefiryną jest Radosław Kasiukiewicz, aktor obdarzony bezpretensjonalnym poczuciem humoru. Ariel w kobiecym kostiumie nie próbuje zrozumieć, co takiego mu się przytrafia, ale stara się nagłe zwroty zdarzeń wykorzystywać dla swoich własnych, egoistycznych celów, trochę jak jego imiennik w Burzy Szekspira. Nie rozmyśla, ale działa. W życiu, jak wcześniej na scenie, gra swój marny teatrzyk. Kasiukiewicz odważnie buduje na scenie postać aktora średnich lotów, który marzy o manipulowaniu rzeczywistością.

Krofta znakomicie prowadzi aktorów. Wartki rytm przedstawienia – na premierze mniej więcej od połowy pierwszego aktu – sprawia, że oglądanie tej inscenizacji bywa dużą frajdą. Spektakl obfituje w humorystyczne puenty i zabawne zwroty akcji. Walorem wrocławskiej inscenizacji jest muzyka Grzegorza Mazonia, artysty wszechstronnie utalentowanego. Widowisko chwilami przeradza się w regularny musical, zresztą nieźle śpiewany. Mazoń w finale daje jeszcze wspaniały popis tańca.

Wszystkie role w przedstawieniu są grane lekko, choć z zachowaniem niezbędnej powagi. Podczas wystawiania komedii to raczej osoby na widowni, a nie na scenie, powinny się dobrze bawić. Anna Makowska-Kowalczyk z właściwym sobie żywiołem wciela się w dwie różne osoby, wzbudzając na widowni eksplozje śmiechu. Sławomir Przepiórka i Marek Koziarczyk z wielkim oddaniem trzymają pionowo halabardy i zachowują surowe miny, podśpiewując wesołe piosenki.

Piotr Starczak proponuje w przedstawieniu fascynujące studium przemian osobowości: z tępego sługi najpierw powoli zmienia się w arystokratę, a po zażyciu tajemnej mikstury zakochuje się w sobie samym. Ogromna twarz aktora, powiększona na ekranie, zmienia rysy i przemienia się w oblicze pięknego Narcyza z greckiej mitologii.

Konrad Kujawski prezentuje najbardziej dwuznaczną moralnie postać w spektaklu. To wielki Mag, który uzależnił smoka od miłosnego proszku i może teraz nieszczęsnym zwierzęciem dowolnie manipulować. Straszy nim oczywiście króla i mieszkańców pałacu, żeby sprawować nad nimi pełną kontrolę. Ascetyczna gra aktora uwiarygadnia tę postać i wzmacnia jej zagadkową nieoczywistość.

Wielką gwiazdą spektaklu jest postać króla zakochanego w mężczyźnie przebranym za kobietę. Świetna kreacja Krzysztofa Grębskiego. Jest równie zabawny, co tragiczny. Wydał mi się też bardzo szekspirowski. Zmiana płci obiektu jego sercowych namiętności w finale przedstawienia nie robi na nim dużego wrażenia. Królowie u Szekspira tak mają. Elegancko akceptuje fakt, że jego niedawna miłość to mężczyzna, który właśnie żeni się z jego własną córką.

W spektaklu z powodzeniem wystąpiła też para studentów Akademii Sztuk Teatralnych. Natalia Herman nieźle sobie radzi w roli rozkapryszonej córki króla. Ostatecznie jej również jest obojętne, kogo poślubi, byle wreszcie mogła wyjść za mąż. Urzekł mnie swoją aktorską niewinnością Mateusz Zilbert jako arystokrata przebrany za sługę. Znam Mateusza z pokazów w Akademii. To bardzo utalentowany artysta. Rozwija się z przedstawienia na przedstawienie.

Wystąpił też w przedstawieniu smok, ale tym razem był to wielce nieszczęśliwy stwór. Uzależniony od narkotyków przez złego Maga, musiał zionąć ogniem na rozkaz i przerażać, choć bardzo nie chciał, bo z natury był sympatyczny i dobry. W finale Ariel w kobiecym ubraniu przekłuł biednego stwora i wypuścił z niego całe powietrze. Przykro było patrzeć.

Kolorowe i pomysłowe kostiumy zaprojektowane przez Matyldę Kotlińską z humorem i fantzją definiowały osoby dramatu. Minimalistyczna scenografia Kotlińskiej stwarzała natomiast bardzo funkcjonalne i wieloznaczne światy do zamieszkania.

Kostiumy wpłynęły też najprawdopodobniej na specyficzny styl gry aktorów i aktorek. Sprzedawca bajek we Wrocławskim Teatrze Lalek to teatr lalkowy bez lalek. Już wyjaśniam, co mam na myśli.

Kiedy w późnośredniowiecznej Japonii rodził się teatr kabuki, wielką popularnością cieszyły się występy lalkarzy. Aktorzy kabuki zaczęli więc naśladować lalki, żeby zwabić publiczność na swoje przedstawienia. Wykształciła się wówczas używana do dzisiaj unikalna technika gry: aktorski żywioł okiełznany został surową dyscypliną rodem ze sztuk walki. Podobne strategie rozpoznałem w zachowaniu aktorów i aktorek wrocławskich. Wszyscy są adeptami wydziału lalkarskiego szkoły teatralnej. Świetnie animują przedmioty. Tym razem jednak poddali animacjom i surowej dyscyplinie samych siebie, własne ciała i głosy. Jak wyszło? Radzę sprawdzić.

Wrocławski Teatr Lalek po raz kolejny zaprezentował sztukę dla młodej publiczności bez mizdrzenia się i obniżania poziomu artystycznego.

Brytyjscy uczeni dowodzą co prawda, że sławny napis TOTUS MUNDUS AGIT HISTRIONEM nigdy nie zdobił wieży szekspirowskiego teatru Globe w Londynie, ale fraza ta – „cały świat gra jak aktor” – zadziwiająco trafnie oddaje gry z Szekspirem Marii Wojtyszko i Jakuba Krofty w Sprzedawcy bajek.

19-06-2024

Wrocławski Teatr Lalek
Maria Wojtyszko
Sprzedawcy bajek
reżyseria: Jakub Krofta
scenografia i kostiumy: Matylda Kotlińska
choreografia: Milena Czarnik
muzyka: Grzegorz Mazoń
wideo: Jakub Lech
światło: Damian Pawella
obsada: Agata Kucińska, Radosław Kasiukiewicz, Natalia Herman (AST), Krzysztof Grębski, Mateusz Zilbert (AST), Piotr Starczak, Konrad Kujawski, Grzegorz Mazoń, Anna Makowska-Kowalczyk, Marek Koziarczyk, Sławomir Przepiórka
premiera: 6.06.2024

galeria zdjęć Sprzedawcy bajek, reż. Jakub Krofta, Wrocławski Teatr Lalek Sprzedawcy bajek, reż. Jakub Krofta, Wrocławski Teatr Lalek Sprzedawcy bajek, reż. Jakub Krofta, Wrocławski Teatr Lalek Sprzedawcy bajek, reż. Jakub Krofta, Wrocławski Teatr Lalek ZOBACZ WIĘCEJ
 

skomentuj

Aby potwierdzić, że nie jesteś robotem, wpisz wynik działania:
dwa plus trzy jako liczbę:
komentarze (31)
  • Użytkownik niezalogowany neha Kumari
    neha Kumari 2024-07-03   08:37:33
    Cytuj

    https://www.certvalue.com/iso-22716-certification-in-zimbabwe/ Certvalue is the top ISO 22716 Consultants in Zimbabwe for providing ISO 22716 Certification in Zimbabwe,Harare,Mutare, Bulawayo and other major Cities in Zimbabwe with services of implementation.

  • 2024-07-02   09:17:19
    Cytuj

    https://www.certvalue.com/iso-27032-certification-in-zimbabwe/ Certvalue is the top ISO 27032 Consultants in Zimbabwe for providing ISO 27032 Certification in Zimbabwe,Harare,Mutare, Bulawayo and other major Cities in Zimbabwe with services of implementation.

  • Użytkownik niezalogowany neha Kumari
    neha Kumari 2024-06-29   10:55:44
    Cytuj

    https://www.certvalue.com/iso-41001-certification-in-zimbabwe/ Certvalue is the top ISO 41001 Consultants in Zimbabwe for providing ISO 41001 Certification in Zimbabwe,Harare,Mutare, Bulawayo and other major Cities in Zimbabwe with services of implementation.

  • Użytkownik niezalogowany williamseo
    williamseo 2024-06-29   06:56:40
    Cytuj

    Great blog. I delighted in perusing your articles. This is really an awesome perused for me. I have bookmarked it and I am anticipating perusing new articles. Keep doing awesome! slot gacor

  • Użytkownik niezalogowany williamseo
    williamseo 2024-06-28   13:43:01
    Cytuj

    From classic table games like blackjack, poker, and roulette to modern slot machines and video poker, there is no shortage of options for those looking to try their luck. balloonboyflyingsaucer.com

  • Użytkownik niezalogowany Rank Xone
    Rank Xone 2024-06-26   13:21:33
    Cytuj

    Slot138 is known for its commitment to providing a safe and secure gaming environment for its players. daftar slot terpercaya slot138

  • Użytkownik niezalogowany Rank Xone
    Rank Xone 2024-06-25   14:01:57
    Cytuj

    Discover why Daewoo Impact Drills are the ideal choice for both home and professional use. With exceptional power, precision, and durability, these drills handle any task with ease, making them indispensable for DIY enthusiasts and professionals alike. Check details

  • Użytkownik niezalogowany williamseo
    williamseo 2024-06-25   11:16:35
    Cytuj

    In recent years, the fashion industry has increasingly embraced geek culture, with Star Wars leading the charge. Designers and retailers have collaborated to create high-fashion interpretations of Star Wars motifs, including lingerie and intimate apparel. These pieces blend the timeless elegance of lingerie with the iconic imagery of the Star Wars universe, offering fans a luxurious way to indulge their fandom. sith in the sheet thong

  • Użytkownik niezalogowany williamseo
    williamseo 2024-06-25   10:58:10
    Cytuj

    From a fashion standpoint, a snakeskin thong is typically designed to be eye-catching and attention-grabbing, emphasizing both sensuality and a bold sense of style. Its use in lingerie and swimwear markets underscores its role in pushing boundaries and challenging conventional notions of beauty and taste. womens thong pack

  • Użytkownik niezalogowany Rank Xone
    Rank Xone 2024-06-23   13:38:54
    Cytuj

    Find out about heikemakatsch.de awards and accolades on her website.

  • Użytkownik niezalogowany williamseo
    williamseo 2024-06-22   17:42:08
    Cytuj

    revenue based funding-Twin cities http://www.ezdacfunding.net

  • Użytkownik niezalogowany williamseo
    williamseo 2024-06-22   15:15:44
    Cytuj

    Get access to trustworthy lenders with the Singapore licensed money lender directory. best licensed money lender Tanjong Pagar

  • Użytkownik niezalogowany williamseo
    williamseo 2024-06-22   15:07:19
    Cytuj

    The best licensed money lender in Tanjong Pagar has flexible loan options. Licensed money lender directory

  • Użytkownik niezalogowany williamseo
    williamseo 2024-06-22   12:00:45
    Cytuj

    Unsecured Personal Loans: These loans do not require any collateral and are typically based on your credit history and income level. Singapore personal loans with low interest rates

  • Użytkownik niezalogowany williamseo
    williamseo 2024-06-22   11:53:06
    Cytuj

    Borrowing Limit: Determine how much you need to borrow and make sure you are not borrowing more than you can comfortably repay. licensed payday loan Singapore

  • Użytkownik niezalogowany williamseo
    williamseo 2024-06-22   11:20:18
    Cytuj

    Overall, getting a foreigner loan in Singapore can be a great option for non-residents and expatriates who are in need of financial assistance. Singapore Foreigner loan

  • Użytkownik niezalogowany williamseo
    williamseo 2024-06-22   11:12:28
    Cytuj

    Licensed money lenders in Singapore adhere to strict regulations set by the government, ensuring that you are protected from unfair practices and exorbitant interest rates. licensed money lender ubi Singapore

  • Użytkownik niezalogowany williamseo
    williamseo 2024-06-22   10:50:09
    Cytuj

    By doing thorough research, comparing different lenders, and understanding the terms and conditions of the loan, you can find the best option that suits your needs. Remember to borrow responsibly and only take out a loan that you can afford to repay. Singapore payday loan

  • Użytkownik niezalogowany Rank Xone
    Rank Xone 2024-06-22   10:01:38
    Cytuj

    Taking out a personal loan in Singapore can be a helpful financial tool when used responsibly. licensed money lender bugis Singapore

  • Użytkownik niezalogowany Rank Xone
    Rank Xone 2024-06-22   09:26:45
    Cytuj

    By understanding the types of personal loans available, comparing loan offers, and choosing the right lender, you can make the borrowing process smoother and more beneficial for your financial situation. licensed payday loan Singapore

  • Użytkownik niezalogowany Rank Xone
    Rank Xone 2024-06-22   08:51:07
    Cytuj

    Borrowing Limit: Determine how much you need to borrow and make sure you are not borrowing more than you can comfortably repay. Singapore Foreigner loan

  • Użytkownik niezalogowany williamseo
    williamseo 2024-06-22   08:30:27
    Cytuj

    There are several financial institutions and moneylenders in Singapore that offer foreigner loans. It is important to choose a reputable lender with a good track record to ensure that you are getting a fair deal. Singapore Foreigner loan

  • Użytkownik niezalogowany williamseo
    williamseo 2024-06-22   08:12:19
    Cytuj

    By choosing a licensed money lender, you can have peace of mind knowing that you are working with a legitimate and professional financial institution. licensed money lender tanjong pagar Singapore

  • Użytkownik niezalogowany Rank Xone
    Rank Xone 2024-06-22   08:02:54
    Cytuj

    Fees and Charges: Be aware of any hidden fees, such as late payment fees or processing fees. licensed money lender Geylang Singapore

  • Użytkownik niezalogowany williamseo
    williamseo 2024-06-22   07:45:26
    Cytuj

    Authority: By working with an SEO consultant in Singapore, you are partnering with a trusted expert in the field. Their recommendations are backed by data and proven strategies that have helped other businesses succeed. SEO expert Singapore

  • Użytkownik niezalogowany williamseo
    williamseo 2024-06-22   07:29:03
    Cytuj

    Audit Trails: Keep track of who enters and exits your property with the built-in audit trail feature, providing you with valuable insights and ensuring maximum security. philips digital lock Singapore

  • Użytkownik niezalogowany williamseo
    williamseo 2024-06-22   07:12:26
    Cytuj

    Customizable Security Settings Digital locks also offer customizable security settings to suit your specific needs. You can set up temporary pin codes for guests, schedule automatic lock and unlock times, or even receive notifications when someone enters your property. This level of customization allows you to tailor your security system to fit your lifestyle. www.eazea.sg

  • Użytkownik niezalogowany williamseo
    williamseo 2024-06-22   06:52:02
    Cytuj

    Benefits of Car Paint Protection Film Longevity: By adding a layer of protection to your car's paint, you can extend the life of your vehicle's exterior and maintain its value. car paint protection film Singapore

  • Użytkownik niezalogowany williamseo
    williamseo 2024-06-21   12:06:20
    Cytuj

    Ceramic coating provides a protective barrier against UV rays, oxidation, and acid rain, keeping your paint looking fresh and glossy. Additionally, the slick surface created by ceramic coating makes it harder for dirt and grime to stick, making washing your car a breeze. ceramic car coating

  • Użytkownik niezalogowany Rank Xone
    Rank Xone 2024-06-20   09:06:50
    Cytuj

    The veterinarians in Serangoon are not just highly qualified; they are also deeply passionate about animal welfare. vet Serangoon

  • Użytkownik niezalogowany Fan
    Fan 2024-06-19   14:04:51
    Cytuj

    I tak trzeba pisac o teatrze dla dzieci!