Jak napisać modny dramat?
Na zakończenie sezonu Teatr Narodowy zaproponował realizację Feblika w reżyserii Leny Frankiewicz. Autorką sztuki jest Małgorzata Maciejewska i właśnie ten dramat zwyciężył w pierwszej edycji Konkursu o Nagrodę Dramaturgiczną im. Tadeusza Różewicza, zorganizowanego przez Teatr Miejski w Gliwicach. W skład kapituły weszli: Beniamin Bukowski, Roman Pawłowski, Zyta Rudzka, Małgorzata Sikorska-Miszczuk i Paweł Szkotak. Jest to zatem zasłużone dla teatru i literatury grono, a rywalizacja odbywała się pod szyldem nie byle jakiego patrona. A oto fragment laudacji przewodniczącej jury, Sikorskiej-Miszczuk. „Małgorzata Maciejewska, czerpiąc z tajemniczych zasobów swojej wyobraźni, stworzyła w swoim dramacie absolutnie subiektywny, przedziwny, niepojęty, okrutny wszechświat. Dała nam klucz do tego wszechświata. W zachwycie otworzyliśmy drzwi. Dramat Feblik ukazuje świat codzienny, swojski, ubłocony. Dzieją się tam rzeczy normalne i niepojęte zarazem. Rządzą tam reguły, które znamy, a zarazem nigdy o nich nie słyszeliśmy. Postaci, które zamieszkują tę krainę, dzielą nasz los, a zarazem nic takiego nam się nie przydarza. Są tacy jak my, ale zupełnie inni. Pytanie: jaka niezwykła wyobraźnia za tym stoi? Cóż to za magia pisarska?! Jakie cudowne złamanie porządku narracyjnego?! Jak Małgorzacie Maciejewskiej udało się to osiągnąć?”.
Szumne i wzniosłe słowa. Wniosek: mamy do czynienia z dziełem niezwykłym, przełomowym, nowatorskim. Autorka odkrywa przed nami nieznane światy. Muszę przyznać, że tylko z recenzenckiego obowiązku przebrnęłam przez tekst, starając się o cokolwiek myśl zaczepić. Czym bowiem jest nagrodzony Feblik? Wynikiem modnych dziś tematów i motywów. Akcja dzieje się na wsi, będącej w ujęciu Maciejewskiej przestrzenią zagadkową, ale przede wszystkim opresyjną. Bohaterką dramatu jest Mania, a jego tematem dojrzewanie. Wspólnota traktuje dziewczynę jak dziwoląga, a naturalny proces, któremu podlega, postrzega jak chorobę. Na potwierdzenie fragment dialogu:
DOKTORKA: Ladzia pisze. Tam na dole. Powłoki różowe. Gorące. Pęknięcie dwa cale. Sine. Mrówek pełno. Temerarius in cutem infantis.
LADZIA: Ifantis…
DOKTORKA: Zamykać. Niedobrze…
MANIA: Co niedobrze? Kasiula…
DOKTORKA: Niedobrze, jak tak dalej pójdzie szyć trzeba.
MANIA: A ja tylko o Tomku trochę. Już nie będę.
DOKTORKA: To jeszcze gorzej. Jak się nie zaszyje to tylko kłopot będzie.
W dramacie Maciejewskiej znajdziemy wiodący temat odkrywania przez bohaterkę swojej tożsamości seksualnej, w konsekwencji jej erotyczną fascynację najbliższą koleżanką, pojawia się też osoba złego plebana oraz motyw bestialskiego stosunku ludzi do zwierząt. Trzeba jeszcze wspomnieć o języku, którym posługują się postaci, wypełnionym zmyślonymi słowami:
MANIA: Mówić nie mogę…
OSTĘPOWY: Mnie mognu, ja Ostępowy.
MANIA: A co to?
OSTĘPOWY: Znam się. Wynijdam z kłopotów. Zaklinam ziełe.
MANIA: Och.
OSTĘPOWY: Cokolwiek – ja pomognu. Mów.
MANIA: Febilczek… Malutki… Ale nic to.
OSTĘPOWY: Ooo… A to najwinsza magja… Nie żarty.
MANIA: Mówiłeś, że we wszystkim pomożesz.
OSTĘPOWY: Pomognu, kraszko, pomognu ja tobie.
Wspomniane składniki autorka miksuje i łączy w jedno. W ocenie przewodniczącej kapituły stwarza przedziwny, oryginalny, niepojęty świat, moim zdaniem natomiast odnoszący się do mocno oklepanych, zmęczonych wątków, udziwniony i w rezultacie nieautentyczny. W każdym razie nic mnie tu nie pociąga, nie czuję potrzeby, żeby zostać w tej rzeczywistości na dłużej.
Realizacja Leny Frankiewicz pokazuje, że dramat Maciejewskiej nie daje się obronić także w teatrze. Scenografia Barbary Hanickiej odnosi się do stereotypowych obrazów wsi, nie ma w sobie nic z metafory, do której aspiruje Feblik. W tym miejscu trzeba zapytać o teatralny potencjał dramatu. Jak przełożyć bowiem meandryczny tekst na materialny konkret? Mam wrażenie, że wybitna scenografka otrzymała nie lada zadanie.
Na podobne trudności napotykają też aktorzy. Postaci zredukowane przez autorkę do mglistych, niejasnych, niedopowiedzianych konstruktów nie dają im materiału potrzebnego do zbudowania ról. Doktorka (Maga Warzecha) to demoniczna lekarka, której porady są zaprzeczeniem wiedzy medycznej. Jej asystentką nie bez przyczyny jest Ladzia (Anna Chodakowska) przywodząca na myśl lokalną znachorkę. Matka (Anna Grycewicz) i Ojciec (Paweł Tołwiński) wpisują się w wizerunek niby typowych, ale jednocześnie przemocowych rodziców. Babka (Beata Fudalej) jest chyba najdziwniejszą postacią w dramacie. Musi siedzieć przy piecu, bo inaczej się rozpada. Słabość tekstu najwyraźniej widać w roli Mani (Elżbieta Zajko). Mimo wysiłków młodej aktorki, nie przeglądamy się w lękach jej bohaterki, paradoksalnie przyjmujemy perspektywę społeczności postrzegającej ją jako odmieńca. W pozostałych rolach występują: Joanna Gryga (Bartkowa), Aleksandra Sroka (Kasiula), Piotr Grabowski (Pleban), Robert Jarociński (Wonuliss, Ostępowy), Hubert Łapacz (Tomek).
Teatr Narodowy podjął próbę otwarcia na współczesną polską dramaturgię. Niestety nie można jej uznać za udaną. Feblik to kręcenie loków na łysinie, żeby przywołać znakomity aforyzm Karla Krausa.
10-07-2024
Teatr Narodowy
Małgorzata Maciejewska
Feblik
dramaturgia: Małgorzata Maciejewska
reżyseria: Lena Frankiewicz
scenografia: Barbara Hanicka
kostiumy: Michał Dracz
muzyka: Miłosz Pękala
choreografia: Agnieszka Kryst
reżyseria światła: Aleksandr Prowaliński
projekcje wideo: Mateusz Zieliński
obsada: Elżbieta Zajko, Beata Fudalej, Anna Grycewicz, Joanna Gryga, Magdalena Warzecha, Anna Chodakowska, Aleksandra Sroka, Paweł Tołwiński, Piotr Grabowski, Robert Jarociński, Hubert Łapacz
premiera: 14.06.2024
galeria zdjęć Feblik, reż. Lena Frankiewicz, Teatr Narodowy
ZOBACZ WIĘCEJ
My business is keen on like issues well, i will probably target webpage where by it truly is trendy identified. bitcoin mining machine
Such a very useful article. Very interesting to read this article.I would like to thank you for the efforts you had made for writing this awesome article punk rock outfits gothic baggy pants
Best Rehabs in Georgia near me Highly-rated rehabilitation centers close to you in Georgia, providing top-notch addiction recovery services. IOP Programs in Georgia
Try playing pg slots for free and get real money. Web slots, direct website, not through an agent, no minimum, free credit pgrot xo, web slots, direct website, not through an agent, no minimum.✨✨ สล็อต 66
Critical thinking and the art of story telling are the two things that can lead you to write a full of attention drama. [url=https://indyluxelimo.com/black-car-booking-services-in-indianapolis-in/]Black Car Booking Services In Indianapolis IN[/url]
This writing is very helpful! This piece contains a lot of useful information about the that can help anyone start a successful social media campaign. foodle
Using a Bitcoin QR code generator, like the one available at bitcoinqrcodemaker.com, can significantly streamline the process of sending and receiving Bitcoin.
Hi guys, I will share with you. slope 3 includes a leaderboard that lists the top players, adding a layer of motivation to beat the high scores.
Look no further than a Bitcoin accelerator, also known as a Bitcoin transaction accelerator or btc accelerator.