AKCEPTUJĘ
  • Strona używa plików cookies, korzystanie z niej oznacza, że pliki te zostaną zamieszczone na Twoim urządzeniu. więcej »

Tam, gdzie łososie są szczęśliwe

Kim jest pan Schmitt?, reż. Jarosław Tumidajski, Teatr Współczesny w Warszawie
fot. Karol Mańk  

Klucz nie pasuje do zamka. Obce ubrania leżą w szafie, nieznane książki stoją na półkach, obraz z psem myśliwskim zastępuje na ścianie portret matki. A do tego kilkakrotnie dzwoni telefon, którego dotąd nie było w mieszkaniu. Zakłóca spokój i kolację. Kto go założył? W słuchawce nieznany głos domaga się rozmowy z panem Schmittem, lekarzem dermatologiem. A przecież żyją tu od sześciu lat dr Jean-Claude Baran, okulista, i jego żona Nicole. Rozglądają się z niedowierzaniem po pokoju, odkrywając krok po kroku zmiany w eleganckim, oszczędnym, wypełnionym nastrojowym światłem wnętrzu, którego ściany zdobią dębowa boazeria i tekstylna tapeta w odcieniu pąsowego różu. Czy był tu złodziej, czy ktoś podmienił rzeczy, a może pomylili piętra? Dowcip albo zły sen, zemsta niezadowolonego z usług pacjenta? Chyba należałoby wezwać policję. Tylko dlaczego numer kierunkowy się nie zgadza, a zamiast francuskiego posterunku odzywa się taxi w Luksemburgu?

Zaskoczenie przechodzące w zniecierpliwienie narasta. Jean-Claude (Andrzej Zieliński) i Nicole (Agnieszka Suchora) próbują znaleźć logiczne wytłumaczenie dla zajścia, w którym przychodzi im zagrać nieswoje role.

Sztukę Sébastiena Thiéry’ego reżyseruje w Teatrze Współczesnym Jarosław Tumidajski. Kunszt autora zapisany w dialogach i w prowadzonym umiejętnie napięciu, zręczność reżysera i aktorskie talenty sprawiają, że widzowie, od pierwszej chwili włączeni w akcję, wydają się równie zdziwieni rozwojem absurdalnych wypadków, co główni bohaterowie. Tragikomiczny splot okoliczności wiedzie ku domniemaniu, że oto z niewiadomych przyczyn postaci schwytane w pułapkę, zamknięte w domu wbrew swojej woli, zostają poddane zewnętrznej manipulacji. Zrobią zatem wszystko, by dojść jej przyczyny. Nicole proponuje, by poddać się nurtowi rzeki i u jej ujścia znaleźć rozwiązanie zagadki. Przecież ona i jej partner nie są łososiami. Jeśli będą stawiać opór, wówczas mogą się potopić. Nicole Agnieszki Suchory jest przekonująca, powściągliwa, bardziej zasadnicza i opanowana, niż poirytowany, kryjący niepokój lekceważeniem Jean-Claude Andrzeja Zielińskiego. Choć on gra pierwsze skrzypce, to Nicole w większym stopniu kontroluje sytuację. Towarzysząc mężowi, jednocześnie pozostaje jakby krok przed nim, wcześniej niż on rozumie i akceptuje bieg zdarzeń.

Jean-Claude w wykonaniu Zielińskiego początkowo broni się przed szalonym pomysłem uznania cudzej tożsamości za własną. Z wolna i niechętnie poddaje się jednak grze. Gdy nieoczekiwanie na plan wkracza policjant (Mariusz Jakus), zrezygnowani małżonkowie przyjmują na siebie role państwa Schmitt, za których uważa ich funkcjonariusz. Qui pro quo toczy się na oczach rozbawionej publiczności, nad którą swobodnie panują artyści, przeprowadzając ją przez kolejne poziomy wtajemniczenia. Humor miesza się z melancholią, komediowość z tragizmem. To sztuka, którą aktorzy opanowali do perfekcji: balansowanie na granicy skrajnych uczuć i nastrojów – od lęku i przerażenia, przez zabawę w „głuchy telefon” o niejasnych regułach, po tonację serio. W surrealistycznych warunkach bohaterowie potwierdzają dane osobowe swoich „sobowtórów” – po omacku, w sposób niepełny i wymijający odpowiadają na stawiane przez władzę pytania.

Prawdziwą konsternację budzi niezapowiedziane pojawienie się psychiatry (Jakub Kamieński), który przybywa z misją sporządzenia ekspertyzy chorobowej Schmitta. Jean-Claude Baran / Henri Schmitt z niemałym trudem zamienia się w pacjenta. Ujawnia przy tym skrywane obsesje, odsłania wizerunek rasisty, ksenofoba, niestroniącego od pornografii – ku zdumieniu zasmuconej Nicole. Nie do końca wiadomo, czy bohater, coraz bardziej zagubiony, rozdrażniony i chaotyczny, wymyśla ową charakterystykę na potrzebę ankiety, czy rzeczywiście ma podobne skłonności. Na dodatek okazuje się, że nienawidzi zawodu dermatologa, brzydzi się pacjentami. Właściwie minął się z powołaniem.

Tymczasem do grona przesłuchiwanych przez policjanta dołącza córka Schmittów – ciemnoskóra Karla. W wykonaniu Almy Asuai to posągowa i chłodna osoba. Ów chłód i powściągliwość dodatkowo podkreśla szarobłękitny ascetyczny kostium. Karla stoi sztywno, bez wyrazu, jakby zamrożona, przyglądając się w milczeniu nieudanym próbom Nicole i Jean-Claude’a nawiązania z nią kontaktu. Rodzice ubrani w piżamy są bezradni jak dzieci. Nic o niej nie wiedzą, nawet nie potrafią potwierdzić jej wieku. Zagadnięta o relację ze Schmittem Karla odpowiada krótko: „To już nie jest mój ojciec”. Śmiech płynący z widowni gaśnie w chwili, gdy Nicole przyznaje, że Karla jest ich córką, dystansuje się wobec męża, a także zachęca go do przebudzenia i powrotu do rzeczywistości. Obecność psychiatry i prowadzone przez niego testy stają się zasadne, a diagnoza pełna: „Jean-Claude Baran chodzi prosto. Idealnie prosto. A pan chodzi obok niego. Próbując go naśladować, być do niego podobnym. Jest ten, którym chciałby pan być i ten, którym jest pan naprawdę…”

Ostatnia scena ukazuje rodzinny obiad. Rozmowa przy stole o tym, czym każdy z trójki bohaterów zajmuje się w życiu, jakoś się nie klei, podobnie jak wymiana informacji o łączących ich uczuciach przebiega niezdarnie. W końcu Karla, w sposób beznamiętny kieruje do Jean-Claude’a zdania, które choć pozbawione pozornie emocji, nabierają dramatycznego brzmienia: „Myślę, że jesteś śmieciem. Jesteś żałosnym dupkiem. Owładniętym manią sukcesu palantem do potęgi n-tej. Życie mija ci w gabinecie. Mylisz sukces z pieniędzmi. Wszystkim wokół udzielasz lekcji pod pretekstem, że sam odniosłeś sukces. Jesteś szczurem, tato. Odrażającym szczurem, który odniósł sukces. Nie stać cię nawet na odrobinę wspaniałomyślności. Nie potrafisz zrozumieć niczego, z czym się nie zgadzasz. Źle odnosisz się do ludzi. Do kelnerów. Do żony. Do sekretarki. Nie masz żadnej wyobraźni, żadnego humoru, żadnej poezji. Nie rozumiesz nic a nic. Jesteś kupą łajna. Jesteś najżałośniejszym facetem, jakiego znam”.

Nie ma ucieczki od monologu, chyba że wędrówka pod prąd, do źródła. Gdy Jean-Claude wychodzi z pokoju, za drzwiami słychać odgłos pistoletu.

Rozdwojenie. Rozpad. Roz-strzał.

19-04-2023

Teatr Współczesny w Warszawie
Sébastien Tiry
Kim jest pan Schmitt?
przekład: Irma Helt
reżyseria i opracowanie muzyczne: Jarosław Tumidajski
scenografia: Katarzyna Kornelia Kowalczyk
kostiumy: Krystian Szymczak
światło: Katarzyna Łuszczyk
obsada: Andrzej Zieliński, Agnieszka Suchora, Mariusz Jakus, Jakub Kamieński (gościnnie), Alma Asuai / Sylwia Achu (gościnnie)
premiera: 11.03.2023

galeria zdjęć Kim jest pan Schmitt?, reż. Jarosław Tumidajski, Teatr Współczesny w Warszawie Kim jest pan Schmitt?, reż. Jarosław Tumidajski, Teatr Współczesny w Warszawie Kim jest pan Schmitt?, reż. Jarosław Tumidajski, Teatr Współczesny w Warszawie Kim jest pan Schmitt?, reż. Jarosław Tumidajski, Teatr Współczesny w Warszawie ZOBACZ WIĘCEJ
 

skomentuj

Aby potwierdzić, że nie jesteś robotem, wpisz wynik działania:
jeden razy osiem jako liczbę:
komentarze (9)
  • Użytkownik niezalogowany SAFETOTO
    SAFETOTO 2024-03-26   10:18:40
    Cytuj

    It's a game. Five dollars is free. Try it It's not an easy game ->-> 카지노 검증업체.COM

  • Użytkownik niezalogowany SAFETOTO
    SAFETOTO 2024-03-04   06:31:52
    Cytuj

    It's a game. Five dollars is free. Try it It's not an easy game ->-> 온라인카지노.com

  • Użytkownik niezalogowany Online Sports Betting PH
    Online Sports Betting PH 2024-02-28   09:56:48
    Cytuj

    Impressive stuff! Your take on this is really interesting. I've actually covered something along these lines in my latest post, which could offer another angle to your readers. Feel free to take a look: Online Sports Betting PH. Keep up the awesome work you're doing here!

  • Użytkownik niezalogowany PBA Updates
    PBA Updates 2024-02-23   08:34:10
    Cytuj

    Thanks for sharing this information. I really like your blog post very much. You have really shared an informative and interesting blog post. It’s difficult to get knowledgeable individuals during this topic, however, you seem like what happens you are referring to! Thanks. Read more about PBA Updates. Don't miss out on the action, and join the conversation today!

  • Użytkownik niezalogowany PBA News
    PBA News 2024-02-19   07:38:04
    Cytuj

    Thanks for sharing this information. I really like your blog post very much. You have really shared an informative and interesting blog post. It’s difficult to get knowledgeable individuals during this topic, however, you seem like what happens you are referring to! Thanks. Read more about PBA News. Don't miss out on the action, and join the conversation today!

  • Użytkownik niezalogowany filipinosportsbook
    filipinosportsbook 2024-02-07   09:45:50
    Cytuj

    New to sports betting? Our comprehensive betting guide is your ultimate resource for tips, strategies, and winning insights. Start winning today!

  • Użytkownik niezalogowany online gambling in OKBet
    online gambling in OKBet 2023-12-02   06:29:04
    Cytuj

    Very interesting information! Perfect just what I was looking for! My site: How to earn money in online gambling – Tips and Strategies

  • 2023-07-14   05:08:37
    Cytuj

    The internet is an excellent resource for learning about successful business connections game women.

  • Użytkownik niezalogowany Km
    Km 2023-06-19   08:21:18
    Cytuj

    To nie jest recenzja, to streszczenie.